AFGANİSTAN'DAYIZ

KRİZ DERİNLEŞİYOR

Afganistan'da açlık kapıda, milyonlarca kişi göç etmekle açlıktan ölmek arasında seçim yapmak zorunda kalacak. Uluslararası insan hakları örgütleri Afganistan’da 22,8 milyon kişinin bu kış ciddi gıda sıkıntısı yaşayacağı uyarısında bulundu.

Dünyanın en kötü insani krizlerinden birinin yaşanma riski olan Afganistan'da kriz kendini hissettirmeye başladı.

Bu kış, hayat kurtarmak için yardımlarımızı hızlandırmadığımız takdirde, milyonlarca Afgan göç etmekle açlıktan ölmek arasında seçim yapmak zorunda kalacak.

Afganistan'da nüfusun yarısından fazlasının akut gıda güvensizliği, 5 yaş altı yaklaşık 3,2 milyon çocuğun da akut yetersiz beslenme tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu gösterdi. Bu yıl ilk kez

Ülkedeki insani krizin üstesinden gelmek için her ay 220 milyon dolara ihtiyaç duyuluyor ancak söz konusu ihtiyaca kıyasla uluslararası toplumun mevcut yardım taahhütleri devede kulak kalıyor.

Ülkedeki Afganların yiyecek almak için evlerindeki eşyaları satıyor ve anneler çöp kutularından çocukları için yemek arıyorlar.

BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörü Qu Dongyu, kış aylarının Afganistan'da milyonlarca insanın ölümüne yol açabileceğini belirterek, yapılan yardımları hızlandırmak ve genişletmek için etkin bir şekilde çalışılması gerektiğini söyledi.

Afganistan'da işsizlik had safhada: 40 yıl savaşta ölmedik, belki açlıktan ölürüz

Afganistan'da Taliban'ın iktidarı ele geçirmesiyle ülkeyi terk eden iş adamlarından dolayı 200 fabrika durdu, binlerce insan işsiz kaldı. Ülke sınırlarının kapanmış olması, ham maddenin bulunmaması ve doların giderek artması ekonomik krizi derinleştiriyor.

ABD ve NATO güçlerinin Afganistan'dan çekilmesi ile kısa sürede Taliban'ın 20 yıl sonra yeniden iktidara gelmesi, ülkede siyasi krizle beraber işsizlik krizini de beraberinde getirdi.

Yetkililerin açıklamalarına göre, Afganistan'ın batısında bulunan Herat vilayetinde 100'den fazla fabrikanın kapandığı söyleniyor.

Ekonomik kriz nedeniyle fabrikasını durdurmak zorunda kalan iş adamı Nesir Ahmet, başkent Kabil'de yüzden fazla fabrikanın iflasın eşiğinde olduğunu söyledi.

Nesir Ahmet, şöyle devam etti:

Gördüğünüz gibi, bütün makinelerimiz durmuş durumda. Daha önce fabrikamızda 100 kişi çalışıyordu. Şu an ise sadece birkaç işçimiz var. Piyasada döviz yok ve ekonomik krizden dolayı fabrikamızı kapatmak zorundayız.

Başkent Kabil'de bulunan demir eritme tesisatının durumu ise daha kötü. Tesisat sahibi Hacı Abdul, yabancı ülkelerin yardımlarının kesilmesi, Taliban hâkimiyetinin dünya ülkeleri tarafından tanınmaması, işsizlik krizinin daha da büyümesine sebep olacağını ileri sürdü.

Hacı Abdul, şunları söyledi:

Afganistan'ın dövizleri yabancı ülkeler tarafından donduruldu. Hastanelere yardım yapılmıyor, halk perişan, işsizlik had safhada. ABD ve NATO'nun Afganistan'a yaptırım uygulaması sonucu üretim azaldı ve fabrikalar durdu. Burada 60 ile 80 kişi çalışıyordu. Şimdi ise işlerin yüzde 80' durduruldu. Ve şu an ekonomik çöküş ile karşı karşıyayız.

Öte yandan, işsizlik nedeniyle her gün yüzlerce Afgan vatandaşı, ülke dışına çıkmak için İran ve Pakistan sınırına akın ediyor.

ABD'nin 2001'de Taliban yönetimine son verirken ülkedeki istikrarsızlık ve çatışmaların artmasına neden oldu. Yaklaşık 42 yıl süren savaşlar ve siyasal istikrarsızlık, Afgan halkının ekonomik ve sosyal yönden gerilemesine yol açtı.

Bugün yeniden ülke olabilmek için mücadele eden Afganistan Halkı Emperyalistlerin gölgesinde geçen yılların acılarını ve bölünmüşlüğün sancılarını da beraberinde taşıyor. Amerikancı(!) iş adamları ve zenginler kendilerine Taliban tarafından zarar verileceği düşüncesi ile servetleri ile birlikte ülkeyi terk ettiler. Ülke ekonomisi gittikçe daha kötüye gidiyor. Kış mevsiminin de etkisi ile derinleşecek olan krize Siyahareketi Derneği olarak, Afganlı kardeşlerimize dayanışma eseri olarak Samsun’dan ilk yardımlarımızı ulaştırdık. Devam ediyoruz.

KISACA AFGANİSTAN

Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde TürkmenistanÖzbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir.

Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu  PeştunlarTaciklerHazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kabil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

Afganistan'da insanlık 50.000 yıl önce başladı. Bölgede yerleşik düzene 9,000 yıl önce geçildi ve sırasıyla İndus VadisiOxus ve Helmend (MÖ 3. binyıl) uygarlıkları hüküm sürdü.

Hint-Aryanların Baktriya-Margiyana bölgesinden Gandhara bölgesine göçünü, Zerdüştçülüğün kutsal kitabı Avesta'da tasvir edilen kültürle ilişkilendirilen Demir Çağı Yaz Kültürü'nün (MÖ 1500–1100) yükselişi takip etti. O dönemde Ariana adıyla anılan bölge, MÖ 6. yüzyılda doğuda İndus Nehri'ne kadar olan alanı fetheden Pers Ahameniş İmparatorluğu'nun hakimiyetine girdi. 

Aspasioi ve Assakenoi kabilelerinin direnişiyle karşılaşacağı Kabil Vadisi Seferi'nden önce Baktriyalı Roksana ile evlenmiş olan Büyük İskender, MÖ 4. yüzyılda bölgeyi ele geçirdi. Grek-Baktriya KrallığıHelenistik dünyanın doğu ucunu oluşturdu. Maurya İmparatorluğu'nun fethiyle bölgede Budizm ve Hinduizm yayıldı. İkiz başkentleri Kapiśi and Puruṣapura'dan hüküm süren Kuşan imparatoru KanişkaMahayana Budizminin Çin ve Orta Asya'ya yayılmasında önemli rol oynadı.

Bölge aralarında KidaritelerAk HunlarAlkhonlarNezak HunlarıZunbiller ve Türk Şahilerin de bulunduğu birçok Budist hanedanca yönetildi.

Müslümanlar 7. yüzyılda Sasanilerin elindeki Herat ve Zerenc'i fethettiler ve İslam'ı getirdiler. Müslümanlık 9 ve 12. yüzyıllar arasında SeferîSâmânîGazneli ve Gurlu hanedanları zamanında yaygınlaşıp yerleşti.

HarezmşahHalaciTimurluLudîSurîBabür ve Safevî imparatorlukları ülkenin çeşitli bölgelerinde hâkimiyet kurdular.

Modern anlamıyla Afganistan devletinin siyasi tarihi 1709'da Hotakî hanedanının kurucusu Mirüveys'in bağımsızlık ilan etmesi ile başladı. 1747'de, Ahmed Şah DürranîKandehar başkentli Dürrânî İmparatorluğu'nu kurdu. 1776'da başkent Kâbil'e taşındı, Peşaver ise  kış başkenti oldu.

19. yüzyıl sonlarında Afganistan, Britanya Hindistanı ve Rus İmparatorluğu arasındaki "Büyük Oyun" sırasında tampon devlet görevi gördü. I. İngiliz-Afgan Savaşı'nda East India Company Afganistan'ı kısa bir süreliğine ele geçirdi; ancak III. İngiliz-Afgan Savaşı'nın ardından, 1919'da ülke yabancı hâkimiyetinden kurtuldu ve nihayetinde Emanullah Han hükümdarlığında bir monarşiye dönüştü. Monarşi neredeyse 50 yıl sonra Muhammed Zahir Şah'ın tahttan indirilip cumhuriyetin ilan edilmesine kadar devam etti.

1978'de ikinci bir darbenin ardından Afganistan sosyalist bir devlet oldu, bu olay 1980'li yıllarda mücahit isyancılara karşı Sovyetler Birliği'nin Afganistan'a müdahalesine yol açtı. 1996 yılına gelindiğinde ülkenin büyük kısmı Taliban tarafından ele geçirilmiş durumdaydı.

 2001'de ABD işgali sonucu Taliban yönetimi sonlansa da ülkenin önemli bir bölümünü kontrol etmekteydi. Hükümet ile Taliban arasındaki yirmi yıllık savaş, 2021 Taliban saldırısı ve bunun sonucunda Kabil'in düşmesiyle doruğa ulaştı ve Taliban'ı yeniden iktidara getirdi.

Afganistan Birleşmiş Milletler, İslam İşbirliği TeşkilatıGüney Asya Bölgesel İşbirliği TeşkilatıG77Ekonomik İşbirliği Teşkilatı ve Bağlantısızlar Hareketi üyesidir. Afganistan satın alma gücü paritesine göre 72,9 milyar dolarlık gayri safi yurt içi hasılası (GSYİH) ile dünyanın 96. büyük ekonomisidir; ancak ülke kişi başına düşen GSYİH (SAGP) sıralamasında 2018 verilerine göre 186 ülke arasından 169. Sıradadır.

Yani Afganistan bir türlü Afganistan olamamıştır. Şimdi sıra bizde Afganistan’da insanca hayatın kurulabilmesi için Samsun’dan sefere çıktık ilk yardımlarımızı ulaştırdık ve devam edeceğiz.

 Afganistan’da insanlar insanca yaşayabilecekleri zamana kadar…

Siyahareketi (Samsun İnsani Yardım Hareketi) Derneği..

Bugün Bir İyilik Yap

 

https://youtu.be/kkqDV6d5Isk